نقش بزرگ فارسيان

تاریخ انتشار : ۱۸ خرداد ماه ۱۳۹۰

فارس‌ به‌ دليل‌ قدمت‌، پهناوري‌ و تأثير گذاري‌ در فرهنگ‌ و تمدن‌ ايراني‌ براي‌ همة‌ مورخان‌ و نيز انديشمندان‌ جاذبه‌اي‌ ويژه‌ داشته‌ و دارد.

هر مورخي‌ كه‌ قصد داشته‌ است‌ به‌ گونه‌اي‌ به‌ تاريخ‌ ايران‌ در دوران‌هاي‌ قبل‌ و بعد از اسلام‌ بپردازد، ناگزير ازپرداختن‌ به‌ تاريخ‌ فارس‌ بوده‌ است‌. جغرافياي‌ تاريخي‌ فارس‌ نشان‌ دهندة‌ آن‌ است‌ كه‌ نخستين‌ امپراتوري‌ ايرانيان‌ دراين‌ سرزمين‌ سامان‌ يافته‌ است‌ و مهد امپراتوري‌ ساسانيان‌ نيز اين‌ ديار بوده‌ است‌.
در دوران‌ اسلامي‌ نيز فارسيان‌ نقش‌ به‌ سزايي‌ در آميزش‌ ميمون‌ فرهنگ‌ ايراني‌ و اسلامي‌ داشته‌اند و برخي‌ ازبزرگان‌ اين‌ سرزمين‌ نقش‌ غير قابل‌ انكاري‌ در تعالي‌ فرهنگ‌ ايراني‌ و اسلامي‌ داشته‌اند.
آثار به‌ جا مانده‌ از معماري‌ ايران‌ باستان‌ و دوران‌ اسلامي‌ در فارس‌ نشان‌ دهندة‌ حضور قدرتمند و تأثيرگذارفارس‌ در تاريخ‌ ايران‌ است‌.
و همة‌ اين‌ها بهانه‌اي‌ بوده‌ است‌ كه‌ مورخان‌ بزرگ‌ دوران‌ باستان‌ در يونان‌ و نيز مورخان‌ ايراني‌ و غير ايراني‌ دردوران‌ اسلامي‌ در كتاب‌هاي‌ ارزشمند خود بخشي‌ را به‌ فارس‌ اختصاص‌ دهند. المسالك‌ و الممالك‌ ابن‌ خردادبه‌، البلدان‌يعقوبي‌، الاشكال‌ يا صور الاقاليم‌ بلخي‌، مسالك‌ و ممالك‌ اصطخري‌، صورة‌ الارض‌ ابن‌ حوقل‌، فارسنامه‌ ابن‌ بلخي‌،معجم‌ البلدان‌ ياقوت‌ حموي‌، نزهة‌ القلوب‌ حمدالله مستوفي‌ و جغرافياي‌ تاريخي‌ حافظ‌ ابرو تنها نمونه‌هايي‌ از اين‌دستند. فارسنامه‌ ناصري‌ ميرزا حسن‌ حسيني‌ فسايي‌، آثار عجم‌ محمد نصير فرصت‌ شيرازي‌، شيراز نامه‌ زركوب‌،جغرافياي‌ تاريخي‌ فارس‌ پاول‌ شواتس‌، اقليم‌ پارس‌ سيد محمدتقي‌ مصطفوي‌، شيراز شهر جاويدان‌ علي‌ سامي‌، شيرازا.ج‌. آربري‌، تاريخ‌ بافت‌ قديمي‌ شيراز كرامت‌ الله افسر و... برخي‌ ديگر از منابع‌ ارزشمندي‌ هستند كه‌ به‌ پژوهش‌ درتاريخ‌ فارس‌ پرداخته‌اند.
اما در دوران‌ معاصر نيز فارس‌ پژوهي‌ در پيوند با ايران‌شناسي‌ جايگاه‌ ويژه‌اي‌ دارد و محققين‌ ارزشمند ايراني‌ وخارجي‌ در اين‌ زمينه‌ به‌ فعاليت‌ مشغولند. بي‌ترديد يكي‌ از پرتلاش‌ترين‌ اين‌ افراد استاد احمد اقتداري‌ است‌ كه‌ بنيادفارس‌شناسي‌ در آبان‌ ماه‌ 1379 باهمراهي‌ استادان‌ برجستة‌ تاريخ‌ و ادب‌ كشور و انجمن‌ آثار و مفاخر فرهنگي‌ استان‌فارس‌ به‌ تجليل‌ از او پرداخته‌ است‌.
استاد احمد اقتداري‌ در سال‌ 1304 در شهر لار فارس‌ به‌ دنيا آمد‌. پدر و مادرش‌ هر دواهل‌ گراش‌ لارستان‌ هستند.
زندگي‌ استاد سرشار از تلاش‌ و كوشش‌ و آفرينش‌ بوده‌ است‌. چاپ‌ 24 جلد كتاب‌ ارزشمند و بيش‌ از 200 مقاله‌علمي‌ ماندگار كه‌ فهرست‌ برخي‌ از آنان‌ در پايان‌ همين‌ مقال‌ خواهد آمد، نشان‌ دهندة‌ توانايي‌ها و كوشش‌هاي‌ عاشقانة‌استاد به‌ ايران‌ زمين‌ و سرزمين‌ فارس‌ است‌.
لارستان‌ در آثار استاد جايگاه‌ ويژه‌اي‌ دارد و استان‌هاي‌ هرمزگان‌، خوزستان‌، بوشهر، كهكيلويه‌ و بوير احمدمورد توجه‌ استاد بوده‌اند. يكي‌ از اساسي‌ترين‌ دلمشغولي‌هاي‌ استاد در طول‌ عمر پر بار علمي‌ و فرهنگي‌اش‌، خليج‌فارس‌ بوده‌ است‌ و با توجه‌ به‌ حساسيت‌هاي‌ 50 سالة‌ اخير در مورد اين‌ بخش‌ از جغرافياي‌ ايران‌، استاد به‌ طور مستمردر جهت‌ تبيين‌ و تحليل‌ تاريخي‌ آن‌ كوشيده‌ است‌. به‌ گونه‌اي‌ كه‌ كتاب‌ خليج‌ فارس‌ استاد، جايزه‌ ويژه‌ يونسكو در ايران‌را به‌ خود اختصاص‌ داد.
آثار باستاني‌ خليج‌ فارس‌ و مردمان‌ حاشيه‌ آن‌ بي‌شك‌ هميشه‌ استاد را به‌ خاطر خواهند داشت‌ كه‌ با كوله‌ باري‌ ازكتاب‌ و دست‌ نوشته‌ها و دوربيني‌ بر گردن‌، راه‌هاي‌ پر و پيچ‌ و خم‌ را درنورديده‌ است‌ تا آثار ماندگار آن‌ ديار را دركتاب‌هاي‌ خود ماندگار كند.
تنوع‌ آثار نگارشي‌ استاد در زمينه‌هاي‌ تاريخ‌، معماري‌، ترجمه‌ و تصحيح‌ و تحشيه‌، ادبيات‌،مردم‌شناسي‌ وسياست‌ نشان‌ دهندة‌ توانايي‌ها و علاقه‌هاي‌ استاد اقتداري‌ به‌ زواياي‌ نهان‌ و پنهان‌ فرهنگ‌ ايراني‌ است‌.
استاد خاطرات‌ سياسي‌ و فرهنگي‌ هفتاد سال‌ عمر خود را در كتاب‌ كاروان‌ عمر به‌ قلمي‌ شيوا و صميمي‌ به‌ نگارش‌در آورده‌ است‌ كه‌ از خواندن‌ آن‌ بسيار مي‌توان‌ آموخت‌.

فهرست‌ آثار منتشر شده‌
1. فرهنگ‌ لارستاني‌، 1334 هـ.ش‌، تهران‌.
2. لارستان‌ كهن‌، در تاريخ‌ و رجال‌ علمي‌ لارستان‌، 1334 هـ.ش‌، تهران‌.
3. خليج‌ فارس‌، كتاب‌ جوانان‌، تهران‌ چاپ‌ اول‌ و دوم‌ فرانكلين‌ و كتاب‌هاي‌ جيبي‌.
4. آثار شهرهاي‌ باستاني‌ سواحل‌ و جزاير خليج‌ فارس‌ و درياي‌ عمان‌، 1348 هـ.ش‌، تهران‌، انجمن‌ آثار ملي‌.
5. ديار شهر ياران‌ جلد نخستين‌ در جغرافياي‌ تاريخي‌ و آثار باستاني‌ خوزستان‌، سال‌ 1354، تهران‌، انجمن‌ آثار ملي‌.
6. ديار شهر ياران‌ جلد دوم‌ (بخش‌ دوم‌ از جلد نخستين‌) در جغرافياي‌ تاريخي‌ و آثار باستاني‌ خوزستان‌ سال‌ 1354،تهران‌، انجمن‌ آثار ملي‌.
7. خوزستان‌ و ممسني‌ و كهگيلويه‌، در جغرافياي‌ تاريخي‌ و آثار باستاني‌، سال‌ 1359 هجري‌ شمسي‌، تهران‌، انجمن‌آثار ملي‌. .
8. ارجان‌ و كهگيلويه‌، ترجمه‌ از آلماني‌، تحشية‌ احمد اقتداري‌، سال‌ 1359 هجري‌ شمسي‌، تهران‌، انجمن‌ آثار ملي‌.
9. بندر عباس‌ و خليج‌ فارس‌، سديدالسلطنه‌ بندرعباسي‌، تصحيح‌ و تحشية‌ احمد اقتداري‌، تهران‌، ابن‌ سينا، چاپ‌ دوم‌دنياي‌ كتاب‌.
10. سفرنامة‌ سديد السلطنة‌، سديد السلطنه‌ بندر عباسي‌، تصحيح‌ و تحشية‌ احمد اقتداري‌، تهران‌ بهنشر و چاپ‌ بهمن‌.
11. كشتة‌ خويش‌، مجموع‌ پنجاه‌ مقالة‌ احمد اقتداري‌، سال‌ 1359، تهران‌، انتشارات‌ توس‌.
12. از درياي‌ پارس‌ تا درياي‌ چين‌، احمد اقتداري‌، مجموع‌ سخنراني‌، تهران‌، انتشارات‌ حمل‌ و نقل‌.
13. بشنو از ني‌: نداي‌ ني‌، قصه‌هاي‌ دفتر اول‌ و دوم‌ مثنوي‌، سال‌ 1368، تهران‌، دنياي‌ كتاب‌.
14. بشنو از ني‌: نواي‌ ني‌، قصه‌هاي‌ دفتر سوم‌ و چهارم‌ مثنوي‌، سال‌ 1369، تهران‌، دنياي‌ كتاب‌.
15. بشنو از ني‌: نياز ني‌، قصه‌هاي‌ دفتر پنجم‌ و ششم‌ مثنوي‌، سال‌ 1369، تهران‌، دنياي‌ كتاب‌.
16. تاريخ‌ مسقط‌ و عمان‌ و بحرين‌ و قطر و روابط‌ آنها با ايران‌، مفاتيح‌ الادب‌ في‌ تواريخ‌ عرب‌، تحشية‌ احمد اقتداري‌،دنياي‌ كتاب‌.
17. كاروان‌ عمر خاطرات‌ سياسي‌ فرهنگي‌ هفتاد سال‌ عمر، سال‌ 1370 ه. ش‌، تهران‌، دنياي‌ كتاب‌.
18. آيين‌هاي‌ دريانوردي‌ كهن‌ در اقيانوس‌ هند و خليج‌ فارس‌، شهاب‌ الدين‌ احمد ابن‌ ماجد جلفاري‌ بندر كنگي‌، تحشيه ‌احمد اقتداري‌، ترجمة‌ اميد اقتداري‌، انتشارات‌ بهنشر وابسته‌ به‌ آستان‌ قدس‌ رضوي‌.
19. سرگذشت‌ كشتي‌ راني‌ ايرانيان‌، هادي‌ حسن‌، ترجمه‌ اميد اقتداري‌، تحشية‌ احمد اقتداري‌، انتشارات‌ بهنشر وابسته ‌به‌ آستان‌ قدس‌ رضوي‌.
20. باغستان‌ لارستاني‌ اثر منظوم‌ حاجي‌ رستم‌ خان‌ گراشي‌ لارستاني‌.
21. ديوان‌ شيداي‌ گراشي‌ اثر محمد جعفرخان‌ شيداي‌ گراشي‌ لارستاني‌.
22. سرزمين‌هاي‌ پيرامون‌ خليج‌ فارس‌ و درياي‌ عمان‌ در صد سال‌ پيش‌، تصحيح‌ و تحشيه‌ احمد اقتداري‌.
23. لارستان‌ كهن‌ و فرهنگ‌ لارستاني‌ در يك‌ مجلد.
فهرست‌ آثار آمادة‌ انتشار
1. ساية‌ سيمرغ‌ قصه‌هاي‌ منطق الطير عطار نيشابوري‌.
2. لار در قرون‌ وسطي‌ نوشتة‌ ژان‌. اوبن‌، ترجمه‌ و تحشيه‌ احمد اقتداري‌.
3. مشوش‌ نامه‌، تأليف‌ سديد السلطنه‌، تحشية‌ احمد اقتداري‌.
4. ديوان‌ احمد خان‌ سديد الدوله‌ بندر عباسي‌، تحشية‌ احمد اقتداري‌.
5. آتشكدة‌ كاريان‌ و آتشكده‌هاي‌ فارس‌.
6. عهد حسام‌، سفرنامه‌ خسرو ميرزا، تحشية‌ احمد اقتداري‌.
7. صد و پنجاه‌ مقاله‌ در زمينة‌ ايران‌شناسي‌ و خليج‌ فارس‌ (در دو جلد).

 





دسترسی‌ها
  زندگینامه
  رویداد
  سخنرانی
  گفت و گو
  مقاله
  کتاب‌
  عکس های شخصی
  درباره کوروش کمالی
  ارتباط با من
  آر اس اس